Strona główna
Dieta piłkarza
Jak powinno wyglądać nawodnienie piłkarza w czasie meczu?

Jak powinno wyglądać nawodnienie piłkarza w czasie meczu?

Piłkarz pijący wodę z bidonu na boisku

Nawet niewielkie odwodnienie może pogorszyć koncentrację, szybkość reakcji i pracę mięśni. Utrata około 1–2% masy ciała wraz z płynami często oznacza zauważalny spadek dyspozycji, dlatego nawodnienie piłkarza w czasie meczu trzeba planować wcześniej, a nie dopiero po pojawieniu się silnego pragnienia.

Protokół nawodnienia piłkarza przed, w trakcie i po meczu

Zapotrzebowanie na płyny zależy od masy ciała, intensywności wysiłku, temperatury, wilgotności i indywidualnej potliwości. Inaczej pije bramkarz grający w chłodny dzień, a inaczej zawodnik z pola podczas upału. Podane ilości są punktem wyjścia, który najlepiej dopasować na podstawie masy ciała przed i po treningu.

Etap Ilość płynu Uwagi praktyczne
2–3 godziny przed meczem 400–600 ml Wypij spokojnie, małymi łykami. Najczęściej wystarczy woda.
Około 30 minut przed meczem 200–300 ml Nie pij dużej ilości jednorazowo, ponieważ pełny żołądek może sprzyjać kolce.
W trakcie meczu Około 150–200 ml co 15–20 minut Korzystaj z przerw w grze, przerwy między połowami i każdej bezpiecznej okazji.
Po meczu Około 100–150% utraconej masy ciała w przeliczeniu na płyn Uzupełniaj płyny stopniowo, najlepiej razem z elektrolitami po intensywnym wysiłku.

Nawodnienie zaczyna się wcześniej niż w dniu meczu. W ciągu dnia pij regularnie, zamiast próbować wypić całą potrzebną ilość tuż przed wyjściem na boisko. Jako orientacyjną wartość podstawowego zapotrzebowania można przyjąć około 30–35 ml płynu na kilogram masy ciała na dobę, a wysiłek, upał i silne pocenie zwiększają tę ilość.

Duża porcja wypita bezpośrednio przed gwizdkiem nie „magazynuje” wody na całe spotkanie. Może za to zalegać w żołądku, powodować dyskomfort i zwiększać ryzyko kolki podczas sprintów. Lepiej wypić 200–300 ml spokojnie około pół godziny przed meczem niż nadrabiać kilka szklanek w szatni.

Jeśli masz możliwość, zważ się bezpośrednio przed treningiem lub meczem oraz po nim, w podobnym ubraniu i po skorzystaniu z toalety. Utrata 0,5 kg oznacza w przybliżeniu 0,5 l płynu. Przy większym odwodnieniu zaleca się uzupełnić około 1,25–1,5 razy tę różnicę, rozkładając picie w czasie. Nie należy jednak wypijać całości naraz.

Co zrobić, gdy nie ma wielu przerw?

Nie czekaj z piciem do momentu silnego pragnienia. W trakcie meczu nie zawsze da się regularnie sięgać po bidon, dlatego znaczenie ma nawodnienie przed rozpoczęciem gry. W przerwie wypij zwykle około 150–250 ml, a podczas krótkich przerw w grze weź kilka małych łyków. W upalne dni trener powinien zaplanować dodatkowe okazje do picia zgodnie z zasadami rozgrywek.

Woda czy izotonik – co wybrać?

Woda jest wystarczająca przy krótszym, umiarkowanym wysiłku, zwłaszcza gdy zawodnik wcześniej regularnie pił i nie poci się intensywnie. Przy meczu trwającym około 90 minut, wysokiej intensywności albo grze w upale napój izotoniczny może lepiej uzupełniać płyny, sód i część węglowodanów traconych wraz z potem.

Domowy izotonik można przygotować z wody, niewielkiej ilości soku owocowego, łyżeczki miodu i szczypty soli. Smak oraz ilość dodatków trzeba dopasować tak, aby napój nie był przesadnie słodki ani ciężki dla żołądka. Przed meczem sprawdź go na treningu, a nie po raz pierwszy podczas ważnego spotkania.

Najprostszy podział napojów wygląda tak:

  • Woda – dobra baza przy krótszym wysiłku i do picia w ciągu dnia.
  • Domowy napój izotoniczny – przy dłuższym lub intensywnym meczu, szczególnie w wysokiej temperaturze.
  • Woda i elektrolity po meczu – gdy zawodnik mocno się pocił lub wyraźnie stracił masę ciała.
  • Niesłodzony napój mleczny albo koktajl – może uzupełnić płyny i energię po zakończeniu gry.

Przed meczem i w jego trakcie ogranicz napoje gazowane, bardzo słodkie nektary oraz produkty, których wcześniej nie testowałeś. Napoje energetyzujące z kofeiną, guaraną lub tauryną nie są właściwym wyborem dla dzieci i młodzieży. Kofeina może też pogarszać sen i zwiększać niepokój, co nie pomaga w regeneracji.

Jak rozpoznać niedostateczne nawodnienie?

Najprostszy domowy wskaźnik to kolor moczu. Jasny, słomkowy odcień zwykle sugeruje prawidłowe nawodnienie, natomiast ciemnożółty mocz, szczególnie rano lub przed treningiem, wskazuje, że trzeba wcześniej sięgnąć po płyny. Sam kolor nie daje pełnego obrazu, ale dobrze sprawdza się jako codzienna wskazówka.

Zwracaj też uwagę na objawy, które mogą pojawić się jeszcze przed silnym pragnieniem:

  • suchość w ustach lub spierzchnięte wargi,
  • ból głowy, senność albo nietypowe osłabienie,
  • trudności z koncentracją i większa drażliwość,
  • przyspieszone tętno, zawroty głowy lub skurcze mięśni.

Pragnienie jest ważnym sygnałem, ale podczas intensywnego meczu może pojawić się dopiero po częściowej utracie płynów. Przezroczysty bidon z podziałką ułatwia ocenę, ile zawodnik wypił. Jeśli bóle głowy, zawroty głowy lub skurcze powtarzają się mimo regularnego picia, warto omówić problem z lekarzem albo dietetykiem sportowym.

Dlaczego piłkarze plują i płuczą usta?

Podczas sprintów zawodnik szybko oddycha przez usta, a ślina staje się gęstsza i trudniejsza do przełknięcia. Wyplucie jej może chwilowo oczyścić jamę ustną i gardło. Nie oznacza samo w sobie odwodnienia, choć częste plucie w połączeniu z suchymi ustami może wskazywać na potrzebę uzupełnienia płynów. Ze względów higienicznych nie należy pluć w pobliżu innych osób.

Carb-rinsing polega na przepłukaniu ust napojem zawierającym węglowodany i wypluciu go bez połykania. Kontakt węglowodanów z receptorami w jamie ustnej może wysłać do mózgu sygnał zmniejszający odczuwanie wysiłku. Ta metoda nie zastępuje picia, bo nie uzupełnia utraconej wody ani elektrolitów.

Najlepsza strategia jest prosta: pij regularnie w ciągu dnia, zaplanuj porcję przed meczem, korzystaj z krótkich przerw i sprawdź po spotkaniu, ile płynów tracisz. Dzięki temu ilość napoju będzie wynikała z rzeczywistej potliwości, a nie z przypadkowego picia.

Redakcja sportdziennik.pl

Sportdziennik.pl to portal o piłce nożnej dla kibiców, zawodników amatorów, trenerów i rodziców dzieci, które trenują w klubach. Co kolejkę piszemy o Ekstraklasie i 1 lidze: zapowiedzi, gdzie oglądać mecze, wyniki i najważniejsze rozstrzygnięcia. Na stałe tłumaczymy zasady gry i pracę sędziów, piszemy o treningu i taktyce, zdrowiu i regeneracji piłkarza, sprzęcie, historii klubów i wielkich turniejów oraz o tym, jak kibicować na stadionie i przed telewizorem.

Może Cię również zainteresować

Potrzebujesz więcej informacji?