Od sezonu 2024/25 Liga Europy UEFA ma format 36-zespołowej fazy ligowej. Każdy klub rozgrywa 8 meczów, a miejsce w tabeli decyduje o dalszej drodze: pozycje 1–8 dają bezpośredni awans do 1/8 finału, zespoły z miejsc 9–24 grają baraże, a drużyny z lokat 25–36 odpadają z europejskich pucharów. Nie ma spadków do Ligi Konferencji.
Czym jest Liga Europy UEFA?
Liga Europy to drugie co do rangi klubowe rozgrywki UEFA, umieszczone między Ligą Mistrzów a Ligą Konferencji. O jej uczestnictwie decydują przede wszystkim wyniki klubów w krajowych ligach i pucharach. Od sezonu 2024/25 rywalizacja w głównej części turnieju odbywa się nie w tradycyjnej fazie grupowej, lecz w fazie ligowej.
Jak działa faza ligowa?
W fazie ligowej uczestniczy 36 drużyn sklasyfikowanych w jednej wspólnej tabeli. Nie oznacza to jednak, że każdy klub mierzy się ze wszystkimi rywalami. Każdy zespół rozgrywa 8 spotkań z 8 różnymi przeciwnikami, w tym 4 mecze u siebie i 4 na wyjeździe. Zestaw par wynika z losowania przeprowadzanego według zasad UEFA.
Za zwycięstwo klub otrzymuje trzy punkty, za remis jeden, a za porażkę zero. Ponieważ drużyny mają różny zestaw przeciwników, tabela nie działa jak klasyfikacja oparta wyłącznie na bilansie bezpośrednich spotkań znanym z dawnej fazy grupowej. Przy równej liczbie punktów stosuje się kryteria określone w regulaminie danej edycji, w tym różnicę bramek i liczbę zdobytych goli.
Najważniejsze zasady klasyfikacji w fazie ligowej są następujące:
- 3 punkty przysługują za zwycięstwo.
- 1 punkt klub otrzymuje za remis.
- Za porażkę drużyna nie dostaje punktów.
- Przy równej liczbie punktów znaczenie mają między innymi różnica bramek i liczba zdobytych goli, a dalsze kryteria wynikają z regulaminu UEFA.
Co dzieje się po zakończeniu fazy ligowej?
Końcowa pozycja w jednej tabeli wyznacza dalszą ścieżkę w turnieju. Najlepsze osiem zespołów omija baraże i przechodzi bezpośrednio do 1/8 finału. Kluby z miejsc 9–24 muszą rozegrać dwumecze barażowe o pozostałe osiem miejsc w tej rundzie.
| Miejsce w tabeli | Status po fazie ligowej | Dalsza droga |
|---|---|---|
| 1–8 | Bezpośredni awans | 1/8 finału |
| 9–24 | Udział w barażach | Walka o awans do 1/8 finału |
| 25–36 | Eliminacja | Koniec udziału w europejskich pucharach |
Od baraży do półfinału rywalizacja odbywa się w dwumeczach. Zwycięzcy kolejnych par przechodzą do następnej rundy, aż wyłonieni zostaną finaliści. Drużyny, które zajęły miejsca 25–36, nie trafiają do Ligi Konferencji. Reforma z 2024 roku zniosła takie przechodzenie między rozgrywkami po zakończeniu fazy ligowej.
Jak kluby kwalifikują się do Ligi Europy?
Prawo gry w Lidze Europy wynika z pozycji zajętej w krajowej lidze, zdobycia krajowego pucharu albo przejścia odpowiedniej ścieżki kwalifikacyjnej. Liczbę miejsc przypadających danej federacji i rundę rozpoczęcia rywalizacji określa lista dostępu UEFA, zależna między innymi od rankingu federacji.
Najczęstsze drogi wejścia do rozgrywek obejmują:
- miejsce w krajowej lidze premiowane udziałem w europejskich pucharach.
- zdobycie krajowego pucharu.
- udział w rundach kwalifikacyjnych Ligi Europy.
- przejście do kolejnego etapu po odpadnięciu z określonej rundy kwalifikacji Ligi Mistrzów.
Trzeba rozróżnić odpadnięcie w kwalifikacjach od zakończenia fazy ligowej. Klub wyeliminowany na jednym z przewidzianych etapów eliminacji Ligi Mistrzów może zostać skierowany do Ligi Europy zgodnie z regulaminem. Natomiast drużyna, która zajmie miejsce 25–36 w fazie ligowej Ligi Mistrzów, nie spada do Ligi Europy.
Jakie są zasady meczów?
W dwumeczach liczy się łączna liczba bramek zdobytych w obu spotkaniach. Nie obowiązuje zasada bramek wyjazdowych, dlatego gol strzelony na stadionie rywala nie ma dodatkowej wartości. Jeżeli po rewanżu suma bramek jest równa, rozgrywana jest dogrywka, a w razie utrzymania remisu zwycięzcę wyłaniają rzuty karne.
Finał Ligi Europy jest pojedynczym spotkaniem na stadionie wybranym przez UEFA. Jeśli po regulaminowym czasie gry utrzymuje się remis, także w finale stosuje się dogrywkę, a następnie konkurs rzutów karnych. Zwycięzca otrzymuje trofeum i uzyskuje prawo udziału w kolejnej edycji Ligi Mistrzów.