Czerwona kartka w piłce nożnej oznacza natychmiastowe wykluczenie z meczu. Zawodnik musi opuścić boisko, a drużyna nie może wprowadzić za niego zmiennika. Kartka może być pokazana bezpośrednio za poważne przewinienie albo po drugim napomnieniu, czyli drugiej żółtej kartce.
Czym jest czerwona kartka w piłce nożnej?
Czerwona kartka to najsurowsza indywidualna kara, którą sędzia może zastosować w trakcie spotkania. Wykluczony zawodnik nie wraca już do gry w tym meczu, a jego zespół kontynuuje spotkanie w osłabieniu. Dotyczy to także bramkarza. W takiej sytuacji drużyna może wprowadzić rezerwowego golkipera, ale musi wcześniej zdjąć z boiska innego zawodnika.
Przepisy IFAB rozróżniają samoistną, czyli bezpośrednią czerwoną kartkę oraz wykluczenie po dwóch żółtych kartkach. W pierwszym przypadku sędzia od razu uznaje przewinienie za kwalifikujące się do wykluczenia. W drugim zawodnik najpierw otrzymuje napomnienie, a po kolejnym przewinieniu drugą żółtą kartkę i czerwoną kartkę.
Za co można dostać bezpośrednią czerwoną kartkę?
Art. 12 Przepisów Gry opracowywanych przez IFAB wskazuje grupy przewinień, za które zawodnik może zostać wykluczony bez wcześniejszego napomnienia. Sędzia może pokazać bezpośrednią czerwoną kartkę za:
- Poważny, rażący faul – atak wykonany z użyciem nadmiernej siły lub w sposób zagrażający zdrowiu przeciwnika.
- Gwałtowne, agresywne zachowanie – na przykład uderzenie, kopnięcie lub zaatakowanie przeciwnika poza walką o piłkę.
- Gryzienie albo plucie na inną osobę uczestniczącą w meczu.
- Pozbawienie przeciwnika oczywistej szansy zdobycia bramki, czyli przewinienie określane skrótem DOGSO.
- Celowe zagranie ręką pozbawiające drużynę przeciwną bramki lub realnej możliwości jej zdobycia, z wyjątkiem sytuacji dotyczącej bramkarza we własnym polu karnym.
- Obelżywe, ordynarne lub obraźliwe słowa, gesty albo zachowania skierowane do zawodnika, sędziego lub innej osoby.
Samoistna czerwona kartka może zostać pokazana także zawodnikowi, który wcześniej otrzymał żółtą kartkę. Wcześniejsze napomnienie nie ogranicza sędziego, jeśli kolejne przewinienie ma charakter kwalifikujący się do bezpośredniego wykluczenia.
Jakie są konsekwencje czerwonej kartki według PZPN?
Decyzja sędziego i kara dyscyplinarna to dwie różne kwestie. IFAB określa, za jakie zachowanie zawodnik ma zostać wykluczony w trakcie meczu, natomiast RD PZPN określa konsekwencje w kolejnych spotkaniach. W przypadku zawodnika wykluczonego za samoistną czerwoną kartkę podstawową sankcją jest automatyczna dyskwalifikacja na dwa mecze.
Regulamin przewiduje jednak zarówno łagodniejsze, jak i znacznie surowsze warianty. Zestawienie najważniejszych przypadków wygląda następująco:
| Rodzaj przewinienia | Wymiar kary | Tryb |
|---|---|---|
| Pozbawienie realnej szansy zdobycia bramki w sytuacji określonej w RD PZPN | 1 mecz | Automatycznie |
| Inne samoistne wykluczenie, które nie mieści się w wyjątkach | 2 mecze | Automatycznie |
| Naruszenie nietykalności cielesnej, znieważenie, zniesławienie lub wysoce niesportowe zachowanie | Co najmniej 3 mecze lub kara czasowa | Po postępowaniu dyscyplinarnym |
| Naruszenie nietykalności cielesnej, znieważenie lub zniesławienie sędziego | Co najmniej 5 meczów | Po postępowaniu dyscyplinarnym |
| Rażące naruszenie nietykalności cielesnej sędziego | Co najmniej 1 rok | Po postępowaniu dyscyplinarnym |
Kara jednego meczu może dotyczyć między innymi pozbawienia przeciwnika realnej szansy zdobycia bramki, gdy za przewinienie podyktowano rzut karny lub rzut wolny. Przepisy obejmują też celowe zagranie ręką przez zawodnika z pola oraz zatrzymanie piłki ręką przez bramkarza poza własnym polem karnym.
Standardowa kara dwóch meczów ma charakter automatyczny. Zgodnie z zasadami RD PZPN nie można się od niej odwołać, zmniejszyć jej, zawiesić ani darować. Bieg kary rozpoczyna się od meczu następującego po spotkaniu, w którym doszło do wykluczenia.
Decyzja sędziego kończy udział zawodnika w bieżącym meczu, ale dopiero RD PZPN określa, ile kolejnych spotkań opuści.
Przy poważniejszych zachowaniach nie działa już prosty automatyzm dwóch meczów. Sprawa trafia do postępowania dyscyplinarnego, w którym może zostać wymierzona kara obejmująca co najmniej trzy lub pięć spotkań, kara czasowa, a za rażące naruszenie nietykalności sędziego nawet co najmniej rok dyskwalifikacji. Od chwili wykluczenia zawodnik jest zawieszony w prawach zawodnika i nie może występować do czasu orzeczenia kary.
Czy czerwoną kartkę może dostać trener?
Tak. Kartki mogą otrzymać nie tylko zawodnicy znajdujący się na boisku, lecz także trenerzy, asystenci, lekarze, fizjoterapeuci i inne osoby uprawnione do przebywania w strefie technicznej. Ich zachowanie podlega ocenie sędziego na podobnych zasadach.
Czerwona kartka dla członka sztabu oznacza konieczność opuszczenia strefy technicznej. Trener nie może dalej przekazywać wskazówek z ławki, a sankcje dyscyplinarne za jego zachowanie mogą zostać określone w odrębnym trybie przewidzianym dla osób innych niż zawodnicy. Samoistne wykluczenie zawodnika reguluje przede wszystkim art. 61 RD PZPN, natomiast wykluczenia innych osób obejmuje art. 62.
Jak czerwona kartka wpływa na taktykę?
Po wykluczeniu zespół gra w przewadze lub osłabieniu liczebnym, ponieważ nie wolno zastąpić ukaranego zawodnika. Trener musi więc szybko zmienić organizację gry. Najczęściej drużyna ogranicza ryzyko w ataku i wzmacnia obronę, nawet kosztem pozostawienia jednego napastnika poza podstawowym systemem.
W praktyce może to oznaczać wycofanie napastnika do głębszej obrony, przejście z ustawienia z czterema obrońcami na system bardziej zachowawczy albo pozostawienie większej przestrzeni przeciwnikowi. Pozostali zawodnicy pokonują większy dystans i muszą dłużej bronić bez piłki. Próba dalszego atakowania może przynieść bramkę, ale zwiększa też ryzyko kontrataku.
Czerwona kartka w piłce nożnej ma więc dwa poziomy skutków. Na boisku natychmiast zmienia liczbę zawodników i sposób gry, a po meczu może prowadzić do automatycznej dyskwalifikacji albo postępowania przed organem dyscyplinarnym.