Stadion Śląski w Chorzowie to nie tylko obiekt sportowy, lecz także miejsce związane z najważniejszymi emocjami polskich kibiców. Otwarty w 1956 roku, przez dekady gościł mecze piłkarskie, zawody żużlowe, lekkoatletyczne i wielkie koncerty. Przydomek „Kocioł Czarownic” przypomina o atmosferze, którą tworzyły na trybunach kolejne pokolenia widzów.
Jak powstał Stadion Śląski?
Historia stadionu jest związana z powojenną wizją stworzenia na Górnym Śląsku dużego centrum sportu i wypoczynku. Obiekt powstał na terenie Wojewódzkiego Parku Kultury i Wypoczynku, dziś znanego jako Park Śląski. Jednym z głównych inicjatorów tej inwestycji był Jerzy Ziętek, działacz śląski i późniejszy wojewoda katowicki.
18 sierpnia 1951 roku Ziętek zlecił inżynierowi Julianowi Brzuchowskiemu przygotowanie projektu stadionu na co najmniej 60 tysięcy miejsc siedzących. Projekt zatwierdzono w kwietniu 1952 roku, a prace budowlane rozpoczęły się w lipcu tego samego roku. Nazwę „Stadion Śląski” zaproponował sam Brzuchowski już na etapie projektowania.
Uroczyste otwarcie odbyło się 22 lipca 1956 roku. Pierwszym spotkaniem był mecz piłkarski Polski z reprezentacją NRD, zakończony porażką gospodarzy 0:2. Wynik nie przesłonił jednak znaczenia inwestycji. W Chorzowie powstał jeden z największych stadionów w kraju, wyposażony w rozbudowaną infrastrukturę i zaprojektowany z myślą o wydarzeniach masowych.
Początkowo obiekt mógł przyjąć ponad 100 tysięcy widzów, choć z czasem liczbę miejsc ograniczano ze względów bezpieczeństwa. W 1959 roku zamontowano tu sztuczne oświetlenie, a w kolejnych latach stadion wzbogacał się o nowe elementy, w tym tor żużlowy.
Skąd wzięła się nazwa „Kocioł Czarownic”?
Legenda stadionu zaczęła się na dobre 20 października 1957 roku. Reprezentacja Polski pokonała wtedy Związek Radziecki 2:1, a oba gole dla gospodarzy strzelił Gerard Cieślik. Napastnik, na co dzień związany z Ruchem Chorzów, dwukrotnie pokonał słynnego bramkarza Lwa Jaszyna. Zwycięstwo miało wielkie znaczenie sportowe i symboliczne, dlatego mecz do dziś uchodzi za jeden z najważniejszych w historii polskiej piłki.
Głośny doping, ogromna liczba widzów i napięcie towarzyszące meczom reprezentacji sprawiły, że stadion zaczęto nazywać „Kotłem Czarownic”. Określenie oddawało trudną do odtworzenia atmosferę trybun. Nie chodziło wyłącznie o wielkość obiektu, lecz o połączenie hałasu, emocji i presji, jaką odczuwali przyjezdni zawodnicy.
W kolejnych dekadach na murawie i bieżni pojawiały się nazwiska należące do światowej historii sportu. Z obiektem wiążą się między innymi:
- Gerard Cieślik – autor dwóch goli w zwycięskim meczu Polski z ZSRR w 1957 roku.
- Alfredo Di Stéfano, Pelé, Johan Cruyff, Bobby Charlton i George Best – gwiazdy światowej piłki, które występowały na Stadionie Śląskim.
- Włodzimierz Lubański, Kazimierz Deyna, Grzegorz Lato, Zbigniew Boniek i Robert Lewandowski – reprezentanci Polski związani z najważniejszymi meczami rozgrywanymi w Chorzowie.
- Jerzy Szczakiel, Ivan Mauger, Tony Rickardsson i Tomasz Gollob – żużlowcy, którzy rywalizowali na stadionowym torze.
- Irena Szewińska – lekkoatletka, która w 1967 roku wyrównała w Chorzowie rekord świata w biegu na 200 metrów.
W 1963 roku padł rekord frekwencji. Mecz Górnika Zabrze z Austrią Wiedeń oglądało według ówczesnych szacunków około 120 tysięcy osób. Stadion gościł też zawody kolarskie, lekkoatletyczne i żużlowe, a od 1991 roku również duże koncerty. Występowały tu między innymi zespoły AC/DC, Metallica, The Police i U2.
Najważniejsze daty w historii stadionu
| Rok | Wydarzenie |
|---|---|
| 1951 | Jerzy Ziętek zleca przygotowanie projektu stadionu Julianowi Brzuchowskiemu. |
| 1952 | Zatwierdzenie projektu i rozpoczęcie budowy. |
| 1956 | Otwarcie Stadionu Śląskiego 22 lipca i pierwszy mecz z NRD. |
| 1957 | Polska pokonuje ZSRR 2:1, a Gerard Cieślik strzela dwa gole. |
| 1963 | Rekordowa frekwencja podczas meczu Górnika Zabrze z Austrią Wiedeń. |
| 1991 | Pierwszy wielki koncert rockowy – występ zespołu AC/DC. |
| 2017 | Zakończenie wieloletniej modernizacji i otwarcie zadaszonej areny. |
Modernizacja Stadionu Śląskiego – od betonowego kolosa do nowoczesnej areny
Przebudowa stadionu trwała wiele lat i była odpowiedzią na zmieniające się wymagania dotyczące bezpieczeństwa, komfortu widzów oraz organizacji imprez. Jej zakończenie w 2017 roku oznaczało największą zmianę w powojennej historii obiektu.
Modernizacja kosztowała około 700 mln zł. Stadion otrzymał charakterystyczne zadaszenie, nowe trybuny, zaplecze techniczne i rozwiązania pozwalające organizować wydarzenia o różnym charakterze. Obecnie może pomieścić około 55 tysięcy siedzących widzów, a podczas koncertów przestrzeń obiektu pozwala przyjąć nawet około 85 tysięcy uczestników.
Po przebudowie Stadion Śląski zachował funkcję piłkarską, ale stał się także największą areną lekkoatletyczną w Polsce. Może służyć jako miejsce zawodów żużlowych, koncertów, targów, konferencji i kongresów. Ta wielofunkcyjność odróżnia współczesny obiekt od dawnego stadionu, którego działalność koncentrowała się głównie na meczach i zawodach sportowych.
Stadion Śląski dzisiaj
Współczesny Stadion Śląski łączy rolę areny sportowej, sceny koncertowej i obiektu edukacyjno-turystycznego. Organizowane są tu mecze reprezentacji Polski, zawody lekkoatletyczne, imprezy żużlowe oraz wydarzenia muzyczne. Stadion pozostaje także miejscem ważnych spotkań i uroczystości regionalnych.
Obiekt można zwiedzać z przewodnikiem. Trasy obejmują między innymi zaplecze zawodników, szatnie, tunel prowadzący na murawę, lożę VIP, galerię poświęconą historii stadionu i trybunę prasową. W ramach wybranych wariantów dostępne są także sala muzealna, kino oraz punkt widokowy.
Zwiedzanie pozwala zobaczyć nie tylko trybuny, lecz także techniczne zaplecze areny. Dzięki temu historia „Kotła Czarownic” staje się bardziej namacalna – można przejść drogą zawodników, poznać dawną i współczesną infrastrukturę oraz obejrzeć pamiątki związane z wielkimi wydarzeniami.
- Mecze piłkarskie reprezentacji Polski i spotkania klubowe.
- Zawody lekkoatletyczne oraz imprezy żużlowe.
- Koncerty i wydarzenia artystyczne na dużą skalę.
- Trasy zwiedzania obejmujące szatnie, murawę, trybuny i muzeum.
- Konferencje, targi i kongresy organizowane w nowoczesnych przestrzeniach obiektu.
Historia Stadionu Śląskiego pokazuje, jak jedna budowla może zmieniać funkcję, zachowując własną tożsamość. Od otwarcia w 1956 roku, przez zwycięstwo nad ZSRR i epokę wielkich koncertów, po modernizację zakończoną w 2017 roku, chorzowska arena pozostaje miejscem, w którym sportowa tradycja spotyka się ze współczesną infrastrukturą.