Strona główna
Przebieg meczu
Zagranie ręką w piłce nożnej – przepisy i interpretacja sędziów

Zagranie ręką w piłce nożnej – przepisy i interpretacja sędziów

Piłkarz na murawie boiska

Zagranie ręką w piłce nożnej jest przewinieniem, gdy zawodnik umyślnie dotknie piłki ręką lub ramieniem albo gdy ułożenie ręki nienaturalnie zwiększy obrys ciała. Przepisy przewidują też sytuacje obligatoryjne, między innymi zdobycie bramki ręką, oraz przypadki, w których kontakt podlega ocenie sędziego.

Kiedy zagranie ręką jest zawsze przewinieniem?

Podstawą oceny jest art. 12 Przepisów Gry opracowywanych przez IFAB. Nie każdy kontakt piłki z ręką oznacza faul. Sędzia musi ustalić, czy zawodnik wykonał ruch ręką w stronę piłki, czy jego ułożenie nienaturalnie zwiększyło obrys ciała oraz jaki był skutek kontaktu.

W określonych sytuacjach przewinienie ma charakter obligatoryjny. Oznacza to, że po stwierdzeniu danego zdarzenia sędzia nie może uzależniać decyzji od tego, czy zawodnik chciał oszukać przeciwnika.

Do takich sytuacji należą:

  • Umyślne zagranie ręką – zawodnik wykonuje ruch ręką lub ramieniem w kierunku piłki.
  • Bezpośrednie zdobycie bramki ręką lub ramieniem – przewinienie zachodzi niezależnie od tego, czy kontakt był zamierzony.
  • Zdobycie bramki po zagraniu ręką przez zawodnika – dotyczy sytuacji, w której zawodnik po kontakcie ręką sam kończy akcję golem.
  • Uzyskanie posiadania piłki lub stworzenie realnej szansy bramkowej po zagraniu ręką – przepis odnosi się do zagrania prowadzącego bezpośrednio do takiego skutku.

Reguły dotyczą również bramkarza, gdy znajduje się poza własnym polem karnym. Poza tym obszarem nie korzysta on z uprawnienia do legalnego zagrywania piłki rękami, dlatego podlega tym samym zasadom co pozostali zawodnicy.

Ocena uznaniowa sędziego i nienaturalna pozycja ciała

Najwięcej wątpliwości pojawia się wtedy, gdy nie ma wyraźnego ruchu ręki w stronę piłki. Wówczas sędzia ocenia, czy ręka lub ramię znajdowały się w pozycji uzasadnionej ruchem zawodnika. Przewinienie może wystąpić wtedy, gdy ułożenie kończyny nienaturalnie zwiększa obrys ciała i przez to zawodnik zajmuje więcej przestrzeni, niż wynikałoby z jego normalnego ruchu.

Nie chodzi o samą odległość ręki od tułowia. Znaczenie ma także dynamika sytuacji, kierunek piłki, czas na reakcję i to, czy zawodnik mógł przewidzieć kontakt. Ręka uniesiona powyżej linii barku jest traktowana jako szczególnie istotny sygnał, ponieważ zwykle nie wynika z naturalnego ułożenia ciała podczas obrony lub biegu. Nie oznacza to jednak, że każdy kontakt z ręką nad barkiem ma identyczną ocenę w każdej sytuacji.

Poniższe zestawienie pokazuje podstawowy sposób rozdzielania przewinień obligatoryjnych, sytuacji ocenianych przez arbitra i kontaktów, które co do zasady nie są przewinieniem:

Sytuacja Kryterium oceny Werdykt
Ręka powyżej barku Pozycja może nienaturalnie zwiększać obrys ciała, zwłaszcza gdy nie wynika z normalnego ruchu Możliwe przewinienie po ocenie sędziego
Naturalne ułożenie ręki przy biegu lub wyskoku Kończyna pozostaje w pozycji uzasadnionej ruchem i nie wykonuje ruchu do piłki Zwykle brak przewinienia
Piłka odbita od własnego ciała Kontakt ręki następuje bezpośrednio po odbiciu od nogi, głowy lub innej części ciała Zwykle brak przewinienia, o ile nie zachodzą inne przesłanki
Zagranie po upadku Ręka służy jako naturalne podparcie między ciałem a murawą i nie jest wyciągnięta w stronę piłki Brak przewinienia

Odległość między zawodnikiem a piłką ma znaczenie, ale nie działa jak automatyczne usprawiedliwienie. Im krótszy dystans i im mniej czasu na reakcję, tym trudniej przypisać zawodnikowi umyślność. Jeżeli jednak ręka znajduje się w pozycji zwiększającej obrys ciała, sam brak zamiaru nie zawsze wyklucza przewinienie.

Kiedy sędzia nie powinien gwizdać?

Przepisy wskazują katalog sytuacji, w których sam kontakt piłki z ręką nie powinien prowadzić do odgwizdania przewinienia. Nie oznacza to, że każdy przypadek odbicia lub upadku automatycznie kończy ocenę. Sędzia sprawdza, czy rzeczywiście wystąpiły warunki przewidziane w regułach.

Do najważniejszych wyłączeń należą:

  • Piłka odbiła się bezpośrednio od własnego ciała zawodnika, na przykład od nogi lub głowy, a następnie trafiła w rękę.
  • Kontakt nastąpił bezpośrednio po zagraniu piłki przez innego zawodnika znajdującego się bardzo blisko, a zawodnik nie miał realnej możliwości zareagowania.
  • Ręka pozostawała blisko ciała i nie zwiększała go w sposób nienaturalny.
  • Ręka dotknęła piłki podczas upadku, gdy znajdowała się między ciałem zawodnika a murawą i pełniła funkcję naturalnego podparcia.

Katalog wyjątków nie oznacza zasady, że kontakt po odbiciu zawsze jest dozwolony. Jeżeli zawodnik wcześniej umyślnie zagrał piłkę ręką, przyjął nienaturalną pozycję albo kontakt prowadził do sytuacji objętej przepisem o zdobyciu bramki, decyzja może być inna.

Rola VAR w ocenie zagrania ręką

VAR pomaga ustalić fakty, na przykład to, czy piłka rzeczywiście dotknęła ręki, gdzie znajdowała się ręka i czy kontakt nastąpił przed zdobyciem bramki. Nie usuwa jednak całkowicie elementu interpretacji. Ocena, czy pozycja była naturalna i czy obrys ciała został zwiększony w sposób nienaturalny, nadal należy przede wszystkim do sędziego głównego.

Najważniejsze rozróżnienie jest proste: umyślne zagranie i określone skutki kontaktu prowadzą do obligatoryjnego przewinienia, natomiast pozycja ręki, odległość od piłki oraz zwiększenie obrysu ciała wymagają oceny konkretnej sytuacji. VAR może tę ocenę zweryfikować, ale nie zastępuje arbitra.

Redakcja sportdziennik.pl

Sportdziennik.pl to portal o piłce nożnej dla kibiców, zawodników amatorów, trenerów i rodziców dzieci, które trenują w klubach. Co kolejkę piszemy o Ekstraklasie i 1 lidze: zapowiedzi, gdzie oglądać mecze, wyniki i najważniejsze rozstrzygnięcia. Na stałe tłumaczymy zasady gry i pracę sędziów, piszemy o treningu i taktyce, zdrowiu i regeneracji piłkarza, sprzęcie, historii klubów i wielkich turniejów oraz o tym, jak kibicować na stadionie i przed telewizorem.

Może Cię również zainteresować

Potrzebujesz więcej informacji?