Strona główna
Reprezentacja
Selekcjonerzy piłkarskiej reprezentacji Polski – lista trenerów

Selekcjonerzy piłkarskiej reprezentacji Polski – lista trenerów

✦ AI
Skórzana piłka nożna na murawie boiska

Selekcjonerzy piłkarskiej reprezentacji Polski to nie tylko trenerzy, lecz także osoby odpowiedzialne za wybór zawodników, przygotowanie zespołu i prowadzenie go w meczach międzynarodowych. W pierwszych latach istnienia kadry decyzje podejmowały często kilkuosobowe komisje, a dopiero z czasem ukształtowała się funkcja jednego selekcjonera. Osobne drogi przeszły reprezentacje mężczyzn i kobiet.

Historia selekcjonerów męskiej reprezentacji Polski

Początki i komisje selekcyjne

Pierwszy mecz reprezentacja Polski rozegrała w 1921 roku. W tym okresie PZPN nie korzystał jeszcze z modelu znanego ze współczesnego futbolu. Za skład i przygotowanie drużyny odpowiadali pojedynczy działacze, trenerzy albo zespoły selekcyjne. Z tego powodu w jednym spotkaniu mogło pojawić się kilka nazwisk, a funkcja selekcjonera nie zawsze oznaczała stałe zatrudnienie.

W latach 20. i 30. przez kadrę przewinęli się między innymi Józef Lustgarten, Adam Obrubański, Tadeusz Synowiec, Stefan Loth i Józef Kałuża. Po przerwie związanej z II wojną światową podobny, zmienny model utrzymywał się jeszcze przez pewien czas. Dopiero później reprezentacja zaczęła być prowadzona w sposób bardziej zbliżony do obecnego.

Złota era – Kazimierz Górski i Antoni Piechniczek

Najważniejszy okres w historii męskiej reprezentacji Polski przypadł na lata 70. i pierwszą połowę lat 80. Kazimierz Górski prowadził zespół, który zdobył brązowy medal mistrzostw świata w 1974 roku. Polska przegrała wówczas półfinał z RFN 0:1 w słynnym „meczu na wodzie”, a w spotkaniu o trzecie miejsce pokonała Brazylię 1:0.

Antoni Piechniczek powtórzył wynik Górskiego podczas mundialu w Hiszpanii w 1982 roku. Reprezentacja Polski zajęła trzecie miejsce, a jednym z jej liderów był Zbigniew Boniek. W tym okresie kadra należała do czołowych drużyn świata, a nazwiska Górskiego i Piechniczka na stałe weszły do historii polskiego futbolu.

Najważniejsze osiągnięcia selekcjonerów złotej ery przedstawiają się następująco:

  • Kazimierz Górski – brązowy medal mistrzostw świata w 1974 roku i złoty medal igrzysk olimpijskich w 1972 roku.
  • Antoni Piechniczek – brązowy medal mistrzostw świata w 1982 roku.
  • Jacek Gmoch – awans do mistrzostw świata w 1978 roku.
  • Wojciech Łazarek – awans do mistrzostw świata w 1986 roku, po którym pracę z kadrą przejął Piechniczek.

Od transformacji ustrojowej do współczesności

Po 1989 roku reprezentacja przechodziła przez okresy stabilizacji i zmian. Andrzej Strejlau prowadził kadrę w latach 1989–1993, a następnie funkcję obejmowali między innymi Henryk Apostel, Antoni Piechniczek, Janusz Wójcik i Jerzy Engel. Engel awansował z Polską do mistrzostw świata w 2002 roku, kończąc długą przerwę kadry od udziału w mundialu.

W XXI wieku reprezentację prowadzili między innymi Paweł Janas, Leo Beenhakker, Franciszek Smuda, Adam Nawałka i Jerzy Brzęczek. Nawałka doprowadził Polskę do ćwierćfinału mistrzostw Europy w 2016 roku. Jego zespół odniósł także pierwsze zwycięstwo nad reprezentacją Niemiec, wygrywając w Warszawie 2:0.

W najnowszym okresie stanowisko obejmowali Paulo Sousa, Czesław Michniewicz, Fernando Santos i Michał Probierz. Dane przekazane w zestawieniu źródłowym obejmują także Jana Urbana jako selekcjonera w 2025 roku. Przy historycznych statystykach trzeba pamiętać, że źródła mogą różnić się sposobem liczenia spotkań prowadzonych przez komisje oraz meczów przypisywanych kilku trenerom.

Lista selekcjonerów męskiej reprezentacji Polski

Poniższa tabela zachowuje chronologiczny układ danych z archiwalnego zestawienia. Skrót W-R-P oznacza kolejno zwycięstwa, remisy i porażki. W przypadku trenerów pełniących funkcję w kilku okresach podano łączny bilans przypisany do ich pracy z reprezentacją.

Lp. Selekcjoner Okres Mecze W-R-P
1 Józef Szkolnikowski 1921 1 0-0-1
2 Józef Lustgarten 1922 4 2-1-1
3 Adam Obrubański 1922–1924 12 3-3-6
4 Stanisław Ziemiański 1922 3 1-1-1
5 Edward Cetnarowski 1922 1 1-0-0
6 Władysław Jentys 1922 1 1-0-0
7 Kazimierz Glabisz 1923 5 1-2-2
8 Tadeusz Kuchar 1923, 1925, 1928 7 1-3-3
9 Tadeusz Synowiec 1925–1927 11 5-3-3
10 Stefan Loth 1928–1931 9 5-0-4
11 Józef Kałuża 1932–1939 44 14-10-21
12 Andrzej Przeworski 1947, 1948 5 2-1-2
13 Henryk Reyman 1947, 1956–1958 19 5-5-9
14 Karol Bergtal 1947 4 1-1-2
15 Czesław Krug 1947, 1948, 1956, 1959–1962 39 18-10-21
16 Zygmunt Alfus 1948 5 1-1-3
17 Jan Nowak 1948 1 1-0-0
18 Mieczysław Szymkowiak 1949–1950 10 2-2-6
19 Ignacy Izdebski 1949–1950 9 2-2-5
20 Stefan Kisieliński 1949–1950 10 2-2-6
21 Kazimierz Śmiglak 1949–1950 9 2-2-5
22 Ryszard Koncewicz 1950–1952, 1953–1956, 1964–1965, 1968–1970 55 22-17-16
23 Michał Matyas 1952, 1966–1967 11 2-3-6
24 Tivadar Kiraly 1952 1 0-0-1
25 Tadeusz Foryś 1952, 1963–1964 9 5-3-1
26 Alfred Nowakowski 1956 1 0-0-1
27 Alojzy Sitko 1956 1 0-0-1
28 Artur Woźniak 1956 1 0-0-1
29 Feliks Dyrda 1956–1958 16 5-5-6
30 Józef Ziemian 1957 3 1-0-2
31 Stanisław Szymaniak 1958 6 0-3-3
32 Wiesław Motoczyński 1963–1965 19 8-7-4
33 Wacław Pegza 1963–1964 7 4-2-1
34 Karol Krawczyk 1964–1965 12 4-5-3
35 Antoni Brzeżańczyk 1966 9 1-3-5
36 Kazimierz Górski 1966, 1971–1976 72 41-14-17
37 Klemens Nowak 1966 3 1-0-2
38 Andrzej Strejlau 1974, 1989–1993 57 21-22-14
39 Jacek Gmoch 1976–1978 27 17-3-7
40 Ryszard Kulesza 1978–1980 31 15-7-9
41 Waldemar Obrębski 1981 4 4-0-0
42 Antoni Piechniczek 1981–1986, 1996–1997 74 26-21-27
43 Wojciech Łazarek 1986–1989 32 18-5-9
44 Lesław Ćmikiewicz 1991, 1993 6 1-1-4
45 Henryk Apostel 1994–1995 19 7-7-5
46 Władysław Stachurski 1996 4 0-2-2
47 Krzysztof Pawlak 1997 1 1-0-0
48 Janusz Wójcik 1997–1999 26 16-2-8
49 Jerzy Engel 2000–2002 29 12-9-8
50 Zbigniew Boniek 2002 5 2-1-2
51 Paweł Janas 2003–2006 51 31-6-14
52 Leo Beenhakker 2006–2009 47 22-13-12
53 Stefan Majewski 2009 2 0-0-2
54 Franciszek Smuda 2009–2012 37 15-13-9
55 Waldemar Fornalik 2012–2013 18 8-4-6
56 Adam Nawałka 2013–2018 50 26-15-9
57 Jerzy Brzęczek 2018–2021 24 12-5-7
58 Paulo Sousa 2021–2022 15 6-5-4
59 Czesław Michniewicz 2022 13 5-3-5
60 Fernando Santos 2023 6 3-0-3
61 Michał Probierz 2023–2025 21 9-5-7
62 Jan Urban 2025 14 6-4-4

Selekcjonerzy kobiecej reprezentacji Polski

Historia kobiecej reprezentacji Polski rozpoczęła się później niż historia kadry mężczyzn. Pierwsze spotkanie rozegrano w 1981 roku, a drużynę tworzyli w dużej mierze trenerzy związani z klubami rozwijającymi kobiecą piłkę. Tadeusz Maślak i Roman Bieszke współprowadzili zespół w debiutanckim meczu, dlatego ich nazwiska zajmują szczególne miejsce w historii reprezentacji.

W kolejnych latach funkcja selekcjonera coraz mocniej łączyła się z pracą szkoleniową, organizacją struktur i rozwojem kadr młodzieżowych. Władysław Szyngiera prowadził reprezentację w największej liczbie spotkań spośród trenerów ujętych w zestawieniu. Ważne role odegrali także Wojciech Basiuk, Miłosz Stępiński i Nina Patalon, wcześniej pracujący z młodzieżowymi reprezentacjami.

Rozwój kadry był związany z klubami i środowiskami, które budowały kobiecy futbol w Polsce. W tym kontekście pojawiają się między innymi Checz Gdynia, Czarni Sosnowiec i Medyk Konin. Roman Jaszczak, założyciel i trener Medyka Konin, należał do osób, które przez lata tworzyły zaplecze dla reprezentacji i szkolenia młodych zawodniczek.

Lista selekcjonerek i selekcjonerów kobiecej reprezentacji Polski

Tabela przedstawia chronologiczne zestawienie trenerów kobiecej reprezentacji oraz ich bilansów. W przypadku pierwszego meczu podano wspólnie Tadeusza Maślaka i Romana Bieszke, ponieważ pełnili równorzędną funkcję przy debiucie kadry.

Lp. Nazwisko Mecze Zwycięstwa Remisy Porażki
1 Tadeusz Maślak i Roman Bieszke 1 0 0 1
2 Jerzy Pach 2 0 0 2
3 Józef Kopeć 9 1 5 3
4 Józef Drabicki 4 2 0 2
5 Jerzy Miedziński 11 4 1 6
6 Władysław Szyngiera 53 20 10 23
7 Leszek Baczyński 6 4 1 1
8 Albin Wira 22 13 3 6
9 Jan Stępczak 44 11 7 26
10 Robert Góralczyk 13 5 1 7
11 Roman Jaszczak 15 8 2 5
12 Wojciech Basiuk 46 22 8 16
13 Miłosz Stępiński 43 25 7 11
14 Nina Patalon 20 9 4 7
Razem 289 124 49 116

Historia selekcjonerów pokazuje dwie różne drogi rozwoju reprezentacji. Męska kadra przeszła od komisji wybierających skład do stałego modelu pracy z selekcjonerem, a kobieca reprezentacja była przez długi czas budowana równolegle z rozwojem klubów, struktur PZPN i kadr młodzieżowych. Największym punktem odniesienia dla mężczyzn pozostaje złota era Kazimierza Górskiego i Antoniego Piechniczka, natomiast w piłce kobiecej szczególne znaczenie mają pionierzy, którzy stworzyli podstawy późniejszego systemu szkolenia.

Redakcja sportdziennik.pl

Sportdziennik.pl to portal o piłce nożnej dla kibiców, zawodników amatorów, trenerów i rodziców dzieci, które trenują w klubach. Co kolejkę piszemy o Ekstraklasie i 1 lidze: zapowiedzi, gdzie oglądać mecze, wyniki i najważniejsze rozstrzygnięcia. Na stałe tłumaczymy zasady gry i pracę sędziów, piszemy o treningu i taktyce, zdrowiu i regeneracji piłkarza, sprzęcie, historii klubów i wielkich turniejów oraz o tym, jak kibicować na stadionie i przed telewizorem.

Może Cię również zainteresować

Potrzebujesz więcej informacji?