Aktualnym mistrzem Europy w piłce nożnej jest Hiszpania, która wygrała turniej w 2024 roku. Był to jej czwarty tytuł, dzięki czemu została samodzielnym rekordzistą mistrzostw Europy. Turniej organizowany przez UEFA odbywa się zasadniczo co cztery lata.
Mistrzowie Europy w piłce nożnej – lista zwycięzców
Poniższa tabela obejmuje wszystkie rozegrane edycje turnieju od 1960 do 2024 roku. Przy wynikach finałów podano rezultat po dogrywce, a gdy była potrzebna, także rozstrzygnięcie w rzutach karnych.
| Rok | Gospodarz | Zwycięzca | Wynik finału |
|---|---|---|---|
| 1960 | Francja | ZSRR | 2:1 po dogrywce z Jugosławią |
| 1964 | Hiszpania | Hiszpania | 2:1 z ZSRR |
| 1968 | Włochy | Włochy | 2:0 z Jugosławią w powtórzonym finale |
| 1972 | Belgia | RFN | 3:0 z ZSRR |
| 1976 | Jugosławia | Czechosłowacja | 2:2, 5:3 po rzutach karnych z RFN |
| 1980 | Włochy | RFN | 2:1 z Belgią |
| 1984 | Francja | Francja | 2:0 z Hiszpanią |
| 1988 | RFN | Holandia | 2:0 z ZSRR |
| 1992 | Szwecja | Dania | 2:0 z Niemcami |
| 1996 | Anglia | Niemcy | 2:1 po dogrywce z Czechami |
| 2000 | Belgia i Holandia | Francja | 2:1 po dogrywce z Włochami |
| 2004 | Portugalia | Grecja | 1:0 z Portugalią |
| 2008 | Austria i Szwajcaria | Hiszpania | 1:0 z Niemcami |
| 2012 | Polska i Ukraina | Hiszpania | 4:0 z Włochami |
| 2016 | Francja | Portugalia | 1:0 po dogrywce z Francją |
| 2020 | Europa | Włochy | 1:1, 3:2 po rzutach karnych z Anglią |
| 2024 | Niemcy | Hiszpania | 2:1 z Anglią |
Jak zmieniał się turniej?
Pierwsza edycja odbyła się w 1960 roku pod nazwą Puchar Narodów Europy. W turnieju finałowym wystąpiły wtedy tylko cztery reprezentacje. Z czasem UEFA zwiększała liczbę uczestników, aby dopuścić do rywalizacji większą część europejskich drużyn.
Od 1980 roku w fazie finałowej grało osiem zespołów, od 1996 roku – 16, a od Euro 2016 – 24 reprezentacje. Euro 2024 w Niemczech było 17. edycją mistrzostw Europy.
Najważniejsze momenty z wczesnej historii turnieju i późniejszych zmian formatu to:
- 1960 rok – ZSRR zdobył pierwszy tytuł, pokonując Jugosławię 2:1 po dogrywce.
- 1968 rok – w półfinale Włoch z ZSRR o awansie zdecydował rzut monetą, ponieważ nie stosowano jeszcze rzutów karnych. Finał z Jugosławią wymagał powtórzenia.
- 1976 rok – Czechosłowacja pokonała RFN w konkursie rzutów karnych, a Antonin Panenka wykonał słynną podcinkę, od której pochodzi określenie „panenka”.
- 1992 rok – Dania została dopuszczona do turnieju w miejsce wykluczonej Jugosławii i niespodziewanie zdobyła mistrzostwo, wygrywając finał z Niemcami 2:0.
- 2020 rok – turniej rozegrano w 2021 roku po przełożeniu z powodu pandemii COVID-19, ale zachowano nazwę Euro 2020.
Kto najczęściej wygrywał mistrzostwa Europy?
Po zwycięstwie w 2024 roku Hiszpania ma cztery tytuły mistrza Europy. Triumfowała wcześniej w 1964, 2008 i 2012 roku. Tym samym wyprzedziła Niemcy, które pozostają na poziomie trzech zwycięstw.
Hiszpania jest także jedyną reprezentacją, która obroniła tytuł. Dokonała tego w latach 2008 i 2012, a pomiędzy tymi sukcesami zdobyła jeszcze mistrzostwo świata w 2010 roku. Jej zwycięstwo w 2024 roku miało dodatkowe znaczenie statystyczne, ponieważ pozwoliło jej samodzielnie objąć pierwsze miejsce w klasyfikacji triumfatorów.
Niemcy, licząc osiągnięcia RFN, również wygrywały turniej trzykrotnie – w 1972, 1980 i 1996 roku. Reprezentacja ta przez lata regularnie docierała do decydujących faz, dlatego pozostaje najpoważniejszym historycznym rywalem Hiszpanii w walce o europejskie trofeum. Za tymi dwoma zespołami znajdują się Francja i Włochy z dwoma tytułami, a po jednym zwycięstwie mają ZSRR, Czechosłowacja, Holandia, Dania, Grecja i Portugalia.
Lista zwycięzców pokazuje, że mistrzostwa Europy przechodziły od kameralnego turnieju czterech drużyn do imprezy z udziałem 24 reprezentacji. Rekord Hiszpanii po Euro 2024 jest najważniejszym współczesnym rozdziałem tej historii.